a. Cấu tạo và hoạt động của đinamô ở xe đạp
- Cấu tạo: Nam châm và cuộn dây dẫn
- Hoạt động: Khi núm quay thì nam châm quay theo, xuất hiện dòng điện trong cuộn dây làm đèn sáng
b. Dùng NC để tạo ra dòng điện:
- Dùng NC vĩnh cửu: Dòng điện xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi ta đưa một cực của nam châm lại gần hay ra xa một đầu cuộn dây đó hoặc ngược lại
- Dùng NC điện: Dòng điện xuất hiện ở cuộn dây dẫn kín trong thời gian đóng hoặc ngắt mạch điện của NC điện, nghĩa là trong thời gian dòng điện của NC điện biến thiên.
c. Hiện tượng cảm ứng điện từ:
- Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên, trong cuộn dây xuất hiện dòng điện. Dòng điện đó gọi là dòng điện cảm ứng. Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ
- Có thể dùng 2 đèn LED mắc song song ngược chiều vào 2 đầu cuộn dây để phát hiện sự đổi chiều của dòng điện cảm ứng, vì đèn LED chỉ sáng khi dòng điện chạy qua đèn theo 2 chiều xác định.
Hiện tượng cảm ứng điện từ được ứng dụng trong hoạt động của động cơ điện một chiều.
Đưa một cực của nam châm từ ngoài vào trong một cuộn dây dẫn kín sẽ tạo ra dòng điện cảm ứng.
Một mạch kín chuyển động song song với đường sức từ của một từ trường đều. Dòng điện cảm ứng trong mạch có giá trị bằng không.
Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ.
Dòng điện cảm ứng không xuất hiện trong cuộn dây khi cho thanh nam châm và cuộn dây chuyển động về một phía với cùng vận tốc.
Trong khi đóng hoặc ngắt mạch điện của nam châm thì xuất hiện dòng điện ở cuộn dây có mắc đèn LED.
Cho cuộn dây dẫn chuyển động theo phương song song với các đường sức từ ở giữa hai nhánh của nam châm hình chữ U.
Bóng đèn LED sáng khi cho nam châm quay xung quanh trục.
Làm tăng hoặc giảm cường độ dòng diện chạy qua nam châm điện sẽ tạo ra dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn.
Hiện tượng cảm ứng điện từ không xuất hiện trong ống dây dẫn kín khi cùng di chuyển ống dây và thanh nam châm về một phía với cùng vận tốc.
Để tạo ra dòng điện cảm ứng trong đinamo xe đạp ta làm cho nam châm trong đinamô quay trước cuộn dây.
Khi dòng điện trong mạch nam châm điện đã ổn định thì không làm sáng bóng đèn LED mắc với cuộn dây.
Một khung dây kín chuyển động trong từ trường đều, khung dây chuyển động song song với các đường sức từ dòng điện trong khung dây không xuất hiện.
Dòng điện xuất hiện trong cuộn dây nếu nối hai đầu cuộn dây vào hai đầu bình ắc quy không liên quan đến hiện tượng cảm ứng điện từ.
Dòng điện xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi di chuyển nam châm lại gần cuộn dây.
Dòng điện xuất hiện khi một cuộn dây dẫn kín quay trong từ trường của nam châm.