Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp

Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp

4.5/5

Tác giả: Thầy Tùng

Đăng ngày: 20 Aug 2022

Lưu về Facebook:
Hình minh họa Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp

Lý thuyết về Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp

1. Các nhân tố tự nhiên

Nước ta có nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới đa dạng.

a) Tài nguyên đất

- Đất là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất không thể thay thế của ngành nông nghiệp.

- Tài nguyên đất đa dạng, gồm 2 nhóm chính: đất phù sa và đất feralit.

+ Đất phù sa: khoảng 3 triệu ha, tập trung tại các đồng bằng, thích hợp nhất với cây lúa nước, các loại cây ngắn ngày.

+ Đất feralit: trên 6 triệu ha, tập trung chủ yếu ở miền núi, cao nguyên thích hợp trồng cây công nghiệp lâu năm (cà phê, cao su, cây ăn quả) và một số cây ngắn ngày.

+ Hiện nay, diện tích đất nông nghiệp là hơn 9 triệu ha. Sử dụng hợp lí tài nguyên đất có ý nghĩa to lớn đối với phát triển nông nghiệp nước ta.

- Thuận lợi: Cơ cấu cây trồng đa dạng; Nơi đất tập trung hình thành vùng chuyên môn hóa.

- Hạn chế: Diện tích đất nông nghiệp dần thu hẹp. Đất ngập mặn, nhiễm mặn, nhiễm phèn cần cải tạo lớn.

b) Tài nguyên khí hậu

- Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa. Phân hoá rõ rệt theo chiều bắc - nam, theo mùa và theo độ cao.

- Thuận lợi: 

+ Cây trồng phát riển quanh năm.

+ Cơ cấu cây trồng đa dạng: cây nhiệt đới, cận nhiệt và ôn đới.

- Hạn chế: 

+ Sâu bệnh dễ phát sinh, phát triển.

+ Khó khăn cho thu hoạch,...

+ Gây ngập úng, sương muối, rét hại, hạn hán,…

c) Tài nguyên nước

- Nguồn nước phong phú và có giá trị về thủy lợi: mạng lưới sông ngòi, ao hồ dày đặc, nước ngầm khá dồi dào.

- Thuận lợi: Cung cấp nguồn nước trồng lúa, nước tưới quan trọng.

- Hạn chế: lũ lụt vào mùa mưa, hạn hán thiếu nước vào mùa khô cần xây dựng hệ thống thủy lợi hợp lí.

d) Tài nguyên sinh vật

Động, thực vật phong phú là cơ sở để thuần dưỡng, lai tạo nên các giống cây trồng, vật nuôi có chất lượng tốt.

2. Các nhân tố kinh tế - xã hội

Các điều kiện kinh tế - xã hội ngày càng được cải thiện, có vai trò quyết định tạo nên những thành tựu to lớn trong nông nghiệp.

a) Dân cư và lao động nông thôn

- Lao động tập trung chủ yếu trong ngành nông nghiệp, khoảng 43,5% (năm 2019).

- Lao động nông thôn giàu kinh nghiệm, gắn bó với đất đai, cần cù, sáng tạo trong lao động. 

b) Cơ sở vật chất - kĩ thuật

- Cơ sở vật chất - kĩ thuật ngày càng hoàn thiện.

- Công nghiệp chế biến nông sản phát triển và góp phần tăng giá trị và khả năng cạnh tranh hàng nông nghiệp, nâng cao hiệu quả sản xuất, đẩy mạnh phát triển các vùng chuyên canh.

c) Chính sách phát triển nông nghiệp

- Là cơ sở động viên nông dân vươn lên làm giàu, thúc đẩy nông nghiệp phát triển.

- Ví dụ: phát triển kinh tế hộ gia đình, kinh tế trang trại, nông nghiệp hướng ra xuất khẩu,…

d) Thị trường trong và ngoài nước

- Thị trường được mở rộng thúc đẩy sản xuất, đa dạng hóa về cơ cấu cây trồng.

- Khó khăn:

+ Sức mua thị trường trong nước còn hạn chế.

+ Biến động của thị trường xuất khẩu làm tăng tính rủi ro, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển một số cây trồng, vật nuôi quan trọng.

Bài tập tự luyện có đáp án

Câu 1: Đất feralit ở nước ta tập trung chủ yếu ở vùng nào?  

  • A
  • B
  • C
  • D
Bấm vào đây để xem đáp án chi tiết

Đất feralit chiếm diện tích trên 16 triệu ha, tập trung chủ yếu ở trung du, miền núi, thích hợp cho việc trồng cây lâu năm như : cà phê, chè, cao su, cây ăn quả và một số cây ngắn ngày như : sắn, ngô, đậu tương,... (SGK Địa lí 9 tr 24)

Câu 2: Hạn chế nào dưới đây của tài nguyên nước ở nước ta?

  • A
  • B
  • C
  • D
Bấm vào đây để xem đáp án chi tiết

Nước ta có mạng lưới sông ngòi, ao hồ dày đặc, có nhiều giá trị tuy nhiên phân bố không đều trong năm và thường gây lũ lụt, hạn hán gây ra thiệt hại rất lớn về người và của.

Câu 3: Hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp nào dưới đây đang được khuyến khích phát triển ở nước ta?

  • A
  • B
  • C
  • D
Bấm vào đây để xem đáp án chi tiết

Hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp đang được khuyến khích phát triển là kinh tế hộ gia đình.

Câu 4: Loại đất chiếm diện tích lớn nhất nước ta là 

  • A
  • B
  • C
  • D
Bấm vào đây để xem đáp án chi tiết

Tài nguyên đất nước ta khá đa dạng. Hai nhóm đất chiếm diện tích lớn nhất là đất phù sa và đất feralit. Trong đó đất phù sa có diện tích khoảng 3 triệu ha, đất feralit chiếm diện tích trên 16 triệu ha. (SGK Địa lí 9 tr 24)

Câu 5: Nước ta có thể trồng từ 2 đến 3 vụ lúa và rau trong môt năm là nhờ 

  • A
  • B
  • C
  • D
Bấm vào đây để xem đáp án chi tiết

Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm. Nguồn nhiệt, ẩm phong phú làm cho cây cối xanh tươi quanh năm, sinh trưởng nhanh, có thể trồng từ hai đến ba vụ lúa và rau, màu trong một năm; nhiều loại cây công nghiệp và cây ăn quả phát triển tốt. (SGK Địa lí 9 tr 24)

Câu 6: Tư liệu sản xuất không thể thay thế được của ngành nông nghiệp là gì?

  • A
  • B
  • C
  • D
Bấm vào đây để xem đáp án chi tiết

Đất là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất không thể thay thế được của ngành nông nghiệp. (SGK Địa lí 9 tr 24)

Câu 7: Khu vực nào dưới đây có diện tích đất phù sa lớn nhất nước ta?

  • A
  • B
  • C
  • D
Bấm vào đây để xem đáp án chi tiết

Vùng đồng bằng sông Cửu Long là vùng có diện tích đất phù sa ngọt lớn nhất ở nước ta hiện nay với khoảng 1,2 triệu ha.

Câu 8: Điều kiện tự nhiên ảnh hưởng sâu sắc đến thời vụ là   

  • A
  • B
  • C
  • D
Bấm vào đây để xem đáp án chi tiết

Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm. Nguồn nhiệt, ẩm phong phú làm cho cây cối xanh tươi quanh năm, sinh trưởng nhanh, có thể trồng từ hai đến ba vụ lúa và rau, màu trong một năm; nhiều loại cây công nghiệp và cây ăn quả phát triển tốt. (SGK Địa lí 9 tr 24)

Câu 9: Loại đất nào dưới đây chiếm diện tích lớn nhất nước ta?

  • A
  • B
  • C
  • D
Bấm vào đây để xem đáp án chi tiết

Loại đất chiếm diện tích lớn nhất nước ta là đất feralit chiếm khoảng 65\%.